What to eat
What to drink
Where to live
Who to wear
What to watch
Where to travel
What to say
What to listen
Who to vote
What to think

Dat. Is de vlinder. De Havermelkelite, het aspirationele zoeken naar een voorgekauwd ideaalbeeld, Fashion. De Mode, de Manier waarop. De manier waarop de internationale Engelssprekende Erasmusmillenial geacht wordt te denken. Niet Gen Z, Gen Z is conservatief en versplinterd, die hebben niet één voorgekauwd ideaalbeeld. Niet Gen X, want die zijn nog materialistisch, neoliberaal. Niet de boomers, want die zijn oud-links en geloven nog in het marxisme als klassenstrijd.

Ook geografisch is de vlinder niet overal te vinden, alleen in de grootstedelijke context. Men zou zelfs de oefening kunnen doen en zeggen dat What to Wear via Milaan en Parijs komt en what to Listen uit Berlijn en Londen komt terwijl what to Think via Toronto en San Fransisco Amsterdam bereikt en dan voorgekauwd in de Mainstreammedia tot bij de consument geraakt.

Dat maakt het zo ongrijpbaar, als een zwerm vogels of school vissen die bewegen in een afstemmen op elkaar en synchroon dezelfde kant op bewegen dus ja, wat vinden we nu eigenlijk van dit of dat, even goed in het rond kijken wat anderen er van vinden. Dat is wat ik in mijn documentaire “Er Broeit Wat” zo weergaloos goed in beeld heb gebracht. Ik vraag aan iemand wiens naam ik allang weer vergeten ben wat hij vindt van de Nederlandse Volksunie. Hij is net aan het ontbijten (we waren studenten, het was een huisgenoot) en antwoord dat hij “vindt dat ze hun best doen” en dat ze een hart onder de riem mogen krijgen haha grappig van geen kwaad bewust maar dan snel opkijken van wacht eens even, zeg ik wel wat de bedoeling is, even die twijfel en onzekerheid van iemand die gewend is om mee te vliegen in de zwerm en dat ook altijd zou blijven doen maar nu doorheeft dat hij een bocht heeft gemist en helemaal alleen, kwetsbaar voor roofvogels in de lucht zweeft.

Die angst om de zwerm te verlaten zorgt voor een verlangen om er bij te horen. Dit doen ze (anderen zouden zeggen ‘we’) door signalen af te geven. Dat pakket aan signalen is wat De Havermelkelite in beeld brengt. De Havermelkelite gaat nauwelijks over What To Think, maar wel over what to wear, what to eat, what to drink, where to go, etcetera. De vlinder is What To Think, of WTT. We moeten WTT niet of minder beschouwen in termen van een brede filosofische traditie of als element van het politieke debat, maar veel meer als onderdeel van de Mode. WTT is een savoir vivre, een je ne sais quoi.

Dit is zo impliciet dat het nauwelijks expliciet onder woorden wordt gebracht. Maar in de vele honderden misschien meer dan duizend uren podcastluisteren die ik voor u in het kader van het schrijven van dit project heb gedaan, heb ik toch een uitglijder kunnen weten te bemachtigen. In Aflevering 184 van ‘Onder Mediadoctoren’, een podcast van twee wetenschappers (researchers) in de hoek van de media en televisiekritiek. De aflevering heet “Hoe je je met taal beter voor kunt doen dan je bent” (What To Say, WTS) en hierin maakt Vincent Croone, expliciet wat door iedereen in de fashionindustrie als vanzelfsprekend verzwegen wordt. Het gebeurt na 1 uur en 33 minuten. De aflevering gaat over woorden die je niet mag zeggen (zoals neger, misgenderen, die soort dingen):

Eerst stottert hij dat het gebruik van de juiste gender “grammaticaal lastig is met meervoudsvormen”, en uiteindelijk “wil je je best daarvoor doen, voor iemand die met respect behandeld wil worden” (en dan komt het:) “maar ook vooral omdat je niet “die ander” wil zijn. Het is een diep persoonlijk belang dat ik dat doe””…en dan verder “ook heel erg dat ik het beeld dat anderen van mij hebben in stand wil houden”.

Dan probeert de gast het nog bij te sturen met “je wilt een goed mens zijn, dus je wil de goede taal gebruiken”, maar dit is nog niet het diep persoonlijke level dat Vincent hier onder woorden probeert te brengen! De gast probeert terug naar de oppervlakte te houden, Vincent, blijf toch weg van deze ontboezeming! Je brengt ons allemaal in verlegenheid! Maar Vincent is vastberaden, hij wil zijn hart luchten:

“Mijn hekel aan de mensen die dat niet doen (zich grammaticaal aanpassen) is groter, dan de moeite die ik moet doen om me een beetje aan te passen.” Hij peilt dan een beetje bij de rest, Linda stottert wat en zegt dan “dan moet je mij niet aankijken maar de taalwetenschapper”, de ‘taalwetenschapper’ in kwestie komt niet uit haar woorden dus Vincent steekt van wal: “Bijvoorbeeld blank en wit.”, Linda breekt in en komt opscheppen dat ze dat “al heeeeeel lang” doet, en geeft nog wat meer academische uitleg waarop Vincent zegt dat dit de virtue signaling is (hahaha hahaha, even die spanning weglachen)

Maar Vincent is nog niet klaar dus neemt nog een hap adem, de taalwetenschapper probeert de pas af te snijden (het lijkt wel een rugbywedstrijd, de bal moet over die lijn!) met een parafrasering van wat Vincent nu eigenlijk probeert te zeggen, waarop Vincent zegt: “ik wil eigenlijk zeggen dat het meer eigenbelang is, dan dat het belang is voor de kwetsbare of gemarginaliseerde ander, als ik heel eerlijk ben. Ik vind het nog belangrijker dat ik niet geassocieerd wordt met iets waar ik niet bij wil horen dan dat ik het goed doe voor de ander.”, Linda neemt het over en denk even na, ze geeft toe dat ze dat bij “mensen met een migratieachtergrond” ook heeft, maar zegt dat misgenderen ook gewoon kut is. Om de vogel die de zwerm verlaat terug te halen wil ze nog wel het woord Migratieachtergrond opofferen, maar Vincent, kom toch snel terug naar de zwerm want je bent heel gevaarlijk bezig nu. “Ja, dat is echt grof”, zegt de taalwetenschapper, en Vincent zegt “daar zijn we het over eens”, maar “at the end of the day” wil hij dat de mensen met wie hij praat vinden dat hij “bij de leuke mensen hoort en niet bij de stomme mensen”. Dan weet de taalwetenschapper uiteindelijk de bal weg te halen door het te hebben over iemand anders (niet Vincent) die het N-Woord wil blijven zeggen en het stom vindt dat hij daarom een racist zou zijn, en dan gaat het gesprek verder over die barbaren aan de poort ver weg die lawaai maken terwijl zij lekker in de pilaar aan het bijten zijn.

How to be a good girl, dat is wat er op het spel staat. Filosofie als life style, politiek engagement als manier om er bij te kunnen horen. Dat is wat rechtse krititieken het deugen noemt, de Gutmensch. Wat Vincent zegt is dat MEER DAN het gevoelsleven van de gemarginaliseerde, de kindertjes die geholpen moeten worden, de zwakken, dat MEER DAN DAT, zijn eigen angst voor het als afvallige te worden gezien de reden is dat hij Wit zegt in plaats van Blank en gendernonconformiteit volgens de juiste grammaticale nieuwe regels benoemt. Het is niet dat hij een goed mens wil zijn, Vincent wil vooral als een goed mens gezien worden. Leuk gevonden worden.

Meer dan.

Vooral,

at the end of the day,

bij de leuke mensen willen horen.