Het is zo makkelijk voor mij, als HB’er, om steeds maar weer groter te denken, matroesjkapoppetjes maar dan in omgekeerde richting; in plaats van dat er steeds een nieuw poppetje in het andere poppetje zit, zat het andere poppetje altijd al om dat ene poppetje heen. Het is een soort enorme complexe maar ook tegelijkertijd simpele manier van denken en daarom dat ik ook als ik denk iets te willen schrijven dat ik dan in een traditie sta van steeds maar weer dezelfde soort kritiek op de sociologie, op het marxisme, op de wetenschap maar die simpele complexe That’s no Moon realisatie trope is een heerlijke manier om te blijven schrijven en daarom dat ik dit thema ook pak als verkenning en als oefening. Simpel door complexiteit. Dit is ook waar sociologen en complottheoretici elkaar vinden want beide zoeken ze naar een manier om het bovenliggende matroesjkapoppetje te vangen, die vlinder te vangen, wie heeft hier de macht? Van wie is de zon? Het is de prachtige zinssnede die ik in mijn andere documentaire heb gevangen, toen zaten we in Pakhuis de Zwijger in tafeltjes (communes) te delibereren over weet ik veel wat, en al die Amsterdammers kwamen op stoom (onder andere met de schrijver Robert Vujisje, ik deed of ik hem niet herkende, oh pardon, het is een journalist zie ik nu ik zijn naam Google, zo gratis die titel) en dan is er dus een man met een witte baard, in de video Nederland mijn Vaderland, en die zegt “Van wie is de zon?”, op 2 minuut 8.

Van wie is de zon godverdomme wat een sterke vraag is dat! Pak hem nog maar groter, wie controleert de controleurs? Van wie is de zon? Geen idee waarover we moesten nadenken daar aan die tafel met Robert Vuijsje maar die man had wel gewonnen: van wie is de zon? Wat een intelligentsia zomaar gratis met ons gedeeld daar aan tafel, durf eens groot denken! En dat grote denken lijkt zo moeilijk maar is zo makkelijk he. Kijk maar ik vul zo vijftien blogs met gewoon groter durven denken.

Ondertussen verkoop ik typemachines maar kan ik nog steeds geen lint vervangen. Ook dit is simpel, maar dan simpel-simpel. Heel mechanisch, ik heb ze al bestelt, die nieuwe linten, ik heb ze ook al verkocht, maar zelf een lint vervangen, het lukt me gewoon niet. En dat terwijl er voor alle types typemachines handleidingen te vinden zijn, zelfs youtubefilmpjes die je stap-voor-stap door het proces loodsen maar nee, te klein. Lukt niet. Ik type wel op een laptop, stuk simpeler.

Nog even over die complotten en die sociologen waarover ik nog wat kwijt wil. De vader van mijn ex barste van het culturele kapitaal en trouwens ook van de poen maar was toch een complotmarmot. JUIST die sociologen, juist die hoogopgeleide, linksige intelligente mensen zijn vatbaar voor, of snappen juist, of durven te snappen dat juist de hele wereld, en dan niet de halve, nee, de héle wereld verdomme neerkomt op simpelweg één grote LEUGEN. Je moet het omdraaien, within en without. De powers dat be, de haves en de haves not, maar al die inspanning voor een meer rechtvaardige wereld heeft juist het tegenovergestelde effect gehad! Al die tijd, je hele leven is leugen, de spiegel staat tegenover een andere spiegel, dat was die tunnel waar je doormoest, de power lijntjes en door wie die dan juist wel getrokken worden en juist in jezelf moet je het zoeken want juist jij ik ben die elite maar door juist die freudiaanse projectie bescherm ik mezelf voor de pijnlijke waarheid en sta ik op de barricades te vechten tegen Elon Musk, maar juist al die tijd was de hele cirkel al rond zoals saturnus die rondjes draait om zichzelf en in de kunsten hadden ze het al door kijk maar naar Dante ofzo groter durven denken, en wie is Elon Musk anders dan de grote boze puppetmaster die het allemaal allang in de gaten had, de anti-christ, of juist de christ, of is dat Trump, de lucifer, de deus ex machina, ah ja, de machine misschien zijn we allemaal wel in een machine, misschien wij de puppet of juist de master, enzovoorts. Misschien dat je al die tijd verliefd was je op je moeder en je vader wou vermoorden, stel je voor! Wat een mindfuck zou dat zijn zeg!

En die embarrassement of intelligentia, daarom is het allemaal te doen. Dat is die troll, tikkie, jij bent hem. Mispoes. Daarom dat trolls en sociopsychofilofreudomarxisten zulke goede vrienden zijn. De één denkt heel slim te zijn, de ander trekt zijn broek naar beneden. “Stelletje Fascisten!” roept ie nog in zijn blote piemeltje, maar het is al te laat want de trollen zijn de hoek al om, op weg naar een nieuw avontuur.

Die verglijding van intelligentia naar complotisme en de gene die het zou moeten zijn als de culturele kapitalisten …. CULTURELE KAPITALISTEN dat is een mooie insteek! Het idee, godverdomme, het is HET idee. Dus cultureel kapitalisme, dat is de omdraaiing van cultuurmarxisme, wat we niet mogen zeggen vanwege die red tape in verband met de fascisme ofzo, maar cultureel Kapitalisme, dat mag natuurlijk wel! Fascisme is een scheldwoord, Marxisme is een identiteit en Kapitalisme is onderwerp van debat. Dus als het gaat om kritiek op de forten, op de hebbers van cultureel kapitaal, die de idee zeggen ook al is het een taalfout en daar geen kritiek op dulden want wie heeft Plato nu feitelijk gelezen, gij of ik? En als je dan zegt, ik wel, gij niet, dat dat dan nog steeds geen argument is. Want het cultuurkapitalisme gaat niet over debat maar over de haves en haves not van de claim op ‘de waarheid’

Dus wat ik wou zegen is dat in de serie MH370 op Netlfix, dat er dan Franse intellectuelen zijn die maar blijven complottheoriën spuien over dat lezamericains het vliegtuig hebben onderschept of weet ik veel wat en dat er ondertussen een man met een cowboyhoed de brokstukken raapt in oost-Afrika, omdat ze daar zijn aangespoeld, wat is bevestigd, vliegtuig gecrasht, brokstukken gevonden, identiteit van brokstukken bevestigd case closed maar nee, zo veel open eindes! Zo veel mogelijkheden! Van wie is de zon? Wie controleert de controleurs? En dus zijn het juist de meest vooraanstaande cultuurkapitalisten die ongestoord complottheoriën over MH370 blijven verspreiden en niemand die ze tegenspreekt want ze zijn academicus of activist of journalist voor vooraanstaande cultuurkapitalistische instellingen en dus mogen ze vragen stellen. Wie mag vragen stellen? De cultuurkapitalisten, die mogen vragen stellen. Als je een Badge hebt met New York Times of De Morgen zoals Bruno de Struysvogel, DAN mag je vragen stellen. Als je een youtubekanaal hebt dat wordt gesponsord door BNNVARA, dan mag je vragen stellen. Als je een podcast hebt van de VRT, dan mag je vragen stellen. Als je emeritus hoogleraar bent of buitengewoon hoogleraar of gewoon hoogleraar (dat kan ook nog), dan mag je zeker vragen stellen. Sterker nog, dan mag je zelfs antwoord geven op vragen. Als je kunstenaar bent, maar je hebt wel een subsidie binnengehaald van een of ander fonds dat door een Europees koningshuis wordt aangevuld, DAN mag je vragen stellen. Dat is het cultuurkapitalisme. We hebben allemaal een camera en een microfoon, we hebben allemaal toegang tot alle informatie die er bestaat, we kunnen live overal bijzijn, we kunnen iedereen een mailtje sturen. Als de cultuurkapitalisten zeggen dat er 6500 mensen zijn overleden bij de bouw van stadions in Qatar, dan is dat zo. Als de cultuurkapitalisten zeggen dat je geen omvolking meer mag zeggen, dan mag je dat niet zeggen. En je mag het ook niet insinueren, of denken. Niks mag je, wat tegen het zere been van het cultuurkapitalisme aanklopt. Het gaat niet om de waarheid, het gaat om het verhaal van de cultuurkapitalisten, dat is wat telt. Als Laurence de Schertzvertoning zegt dat haar zijn quotes van netflixseries poëzie zijn, dan is dat poëzie. Het gaat niet om de kunde, het gaat om de vraag of je erbij hoort, of je niet uit de boot bent gevallen, bent gecanceld.

The Coming Crisis of Sociology. Mooi boek, lekker dik. Van Alvin W. Gouldner. Uit, en dit is cruciaal, 1970. “The bookstore mingling of social sciences”, staat er op pagina 4, en dat is precies wat ik doe. Ik ga, letterlijk vanuit de boekenwinkel eens even lekker mingelen in de social sciences. Het gaat op die pagina over een plotseling rage, een opgang van de sociologie, dat de paperback boeken de sociale wetenschappen naar de massa brachten. Het gaat ook over mei ’68, met Daniel Cohn-Bendit, de aanvoerder. Denk je dat Gouldner blij is met de revolutie? Nee.

“The radicals need of a theory is today sometimes satisfied by a hastily gulped, vulgar Marxism….label ones own views as “Marxist” … this ‘magic naming’ may do harm, since it can distract critical attention from the rather different theory that the individual may, in point of fact, actually be using”

Wow, natuurlijk. Ik had al eens een blog geschreven waarin ik de vraag opwierp wie nu feitelijk de fascist want we noemen elkaar aan de lopende band fascist en roepen dat de jaren 30 begonnen zijn, maar aan de andere kant noemen we onszelf ook allemaal Marxist, maar wat als onze denkbeeld in strijd zijn met de ideëen van Karl Marx, terwijl we onszelf wel marxist noemen? Wat dan? Het is dus, om met de snackbar te spreken, niet alleen “wie is hier nu de fascist, gij of ik?”, maar ook “wie is hier nu de marxist, gij of ik?”. Alleen als iemand zegt “ik ben marxist” en iemand die het tegenovergestelde beweert zegt “ik ook”, probeer dan nog maar een analyse van het marxisme te maken. Dit gevaar signaleert Gouldner zelf ook, op diezelfde pagina beschrijft hij hoe iemand die zich marxist noemde in werkelijkheid de ideëen van het functionalisme verdedigde. Met andere woorden, als de cultuurkapitalisten zelf al niet weten tot welke school ze behoren, waar gaat het dan heen met Theory met een hoofdletter T? Iedereen kan zichzelf marxist noemen en iedereen kan onwelgevalligen fascist noemen. Wat hebben Marx en het Fascisme ermee te maken? Niets. Ja, wel iets, ze geven hun naam. Ze hebben hun naam uitgeleend maar de geleende naam is nooit teruggekomen, heeft een wereldreis gemaakt, van weggeefkast naar weggeefkast, foto’s van zichzelf bij allemaal monumenten zoals de tuinkabouter van Amélie Poulin. En Marx en het fascisme die zijn gewoon thuisgebleven, zichzelf te zijn, moederziel alleen.

The map and the territory. Waar hebben we het over als we het over marxisme hebben? We zijn al ver afgedwaald he, zo zagen we gisteren al, eerst van Marx en Lenin naar Gramsci en dan de Frankfurter Schule en dan Mark Fisher en dan had je die flapdrol Mikey Watson die ook wat wou zeggen als jongste kind aan de eettafel, ja Mike, jij bent ook een marxist. We zijn allemaal marxisten.

Maar ondertussen is de territory wel veranderd. Dat is mijn punt. We zijn allemaal marxisten die iets willen zeggen over kapitaal en kapitalisme, de bourgeoisie en het proletariaat, de means of production en vervreemding en natuurlijk het belang van revolutie, al dan niet in overdrachtelijke zin, dat is niet veranderd. Het gesprek is dezelfde, hooguit is de ene keer data het kapitaal dan is niet op je smartphone zitten de revolutie en dan is het proletariaat de derde wereld ofzo. Dat gaat eindeloos door, dat gesprek.

Nu wat was er toevallig in mijn studie? Die paperbacks waar Gouldner het over heeft, die heb ik zelf ook. Ik heb ook allemaal kleine pockets van Aula van uitgeverij Het Spectrum uit 1978, “Sociologische Encyclopedie”, onder redactie van L. Rademaker, ik sla hem open, deel 2, eerste pagina: Gouldner, A.W. (geb. 1920). Wel heb ik ooit! Dus zo moeten die studenten dat gedaan hebben voordat internet en google bestonden! Links een monografie, rechts een encyclopedie. Wat een historische sensatie! Nu alleen nog die typemachine.

Maar wat lees ik in het lemma van Gouldner? Pagina 256 (de paginanummering gaat door over de verschillende delen bij encyclopediën, heel verwarrend) “Ik heb de indruk dat hier het model werkzaam is van de therapeutische praktijk der Freudiaanse analyse”. Marcuse krijgt nog een steek onder water “als intellectuele door dienstplicht bij Partij en Overheid gereduceerd worden tot technische intelligentia” (zie: Vlinders vangen 7/x (hoe oud was u in 1918?) en dan verder “In dit ‘counselen’ door het sigaleren van latente inhouden is hij zonder meer een belangrijke vernieuwer van het sociologisch werk”.

Ik had bijna de Freudianisering van het marxisme als thema opgegeven vanwege te ingewikkeld, maar toen kwam Hermes of de aartsengel Uriël of wat mij part saturnus zelf uit de hemelen neergedaald om bij op die passage te wijzen:

“Ik heb de indruk dat hier het model werkzaam is van de therapeutische praktijk der Freudiaanse analyse”.

Wat een goudklomp voor mijn voeten! Nu kan ik het niet meer laten liggen. Heb ik wel genoeg Freud gelezen? Ik heb nog 2 Franse paperbacks en 1 paperback van het Kapitaal deel 1. Ach ja, we zien wel. Die freudianisering van het marxisme is voor mij, ik voel het. Nog 3 dagen.

ook zo ‘ik heb de indruk’, hij weet het gewoon niet zeker, zo mysterieus allemaal.. Ik denk dat de titel wordt:

Talkin’ bout a Revolution. A freudo-marxist antiquarian analysis of Cultural Capitalism