Natuurlijk ben ik intens gelukkig dat Go Ahead Eagles de beker heeft gewonnen. Ik ben dan wel geen voetbalman, maar mijn dierbaarste voetbalherinneringen zijn toen ik met klasgenoten mee mocht naar de B-side, waar Jannie ons gek maakte met haar reuzegrote rood-gele-vlag. Toen speelde Deventer nog in de Jupiler League en niemand geloofde dat het daar ooit nog uit zouden kruipen. Kiek nu dan.

Ik volgde de wedstrijd via Langs de Lijn op Radio 1 vanuit mijn woonplaats Antwerpen en toen één van de presentators even een moeilijk momentje had omdat hij Deventer nog steeds in zijn hart heeft zitten, ook al woont hij er al lang niet meer, toen voelde ik met hem mee. Dit was het moment waar elke Deventenaar overal ter wereld eigenlijk nooit van had durven dromen. Ik was op de Brink toen de club jaren geleden promoveerde naar de Eredivisie, beter dan dat zou het nooit worden. Deventer was te klein om groter dan dat te zijn. Nu is heel Nederland verliefd op dat kleine schattige stadje aan de IJssel, ik kan op de koppen lopen als ik er terug ben. ‘Kowet’ wordt een knuffelclub genoemd.

Dat laatste is misschien iets te veel van het goede, want de stad en de club zijn minder knuffelbaar dan mensen denken. De rook op het veld tijdens de wedstrijd en de scanderende fans in de talkshowstudio zijn geen bug maar een feature. Deventer is beeldschoon, maar braaf is het allerminst. Een paar jaar geleden was ik terug op de Brink, om te stappen, en toen ik naar huis liep werd ik door een groep nageroepen. Iets met een meisje, altijd iets met een meisje. Ik wist al hoe laat het was en draaide me om, want je loopt natuurlijk niet weg. Een paar klappen en trappen later waren we bij de Bergkerk aan het nahijgen. Die zomer, toen ik aan het zwembad lag en me een beetje schaamde voor de blauwe plek in mijn zij die maar niet weg wilde trekken begon ik mezelf die vraag te stellen: wat is er toch mis met Deventer?

Ik was een weekje in Deventer en net dan moest dit gebeuren. Ik had wel vaker geknokt, maar altijd in Deventer. In de grote stad weet je nooit of er messentrekkers tussen zitten, dat maakt van de Brink een veilige omgeving om te vechten, zo is het excuus. Ik ga ook niet zeggen dat ik het nooit zelf heb uitgelokt. Ik ben ook wel eens over mijn zus begonnen, terwijl ik helemaal geen zus heb, en dat was dan reden om een potje te rollebollen, over het tegeltje met het lieverheersbeestje tegen zinloos geweld was dat nota bene. Een andere keer was het met publiek erbij, op de Leeuwenbrug. Na afloop gingen we bij één van de jongens thuis bloed afspoelen. Mijn knokpartner kwam ik daarna nog jaren wekelijks tegen in de Elegast, zeg maar de voorloper van de Hip. Niks aan de hand.

De Joffer, daarna de Tijd, was en is misschien nog steeds het stamcafé voor scholieren. Op dinsdagavond was het piekuur, met bier voor vijftig cent. Dan moest je zorgen dat de barman je zag staan en zo veel mogelijk bier inslaan, een kettinkje maken naar de tafel waar je een voorraadje aanlegde voor de groep. Men gooide weleens expres een glas stuk op de grond, zodat de vloer plakkerig was en vol glasscherven lag. Waarom weet niemand. Na sluitingstijd staan de politieauto’s klaar om vechtersbazen klem te rijden.

Wat is er toch mis met Deventer? Ik durf de vraag nu te stellen, nu ik er van een afstandje naar kijk. No One Likes Us, We Don’t Care, 110% Anti-Zwolle, zomaar een MSN-naam die ik in mijn contacten had staan. Zouden Zwollenaren net zo anti-Deventer zijn als andersom? Als ik de Zwollenaren vreedzaam rond zie varen in hun bootjes over hun grachten vraag ik het me af. Zou Deventer de bully zijn?

Ik hoorde iemand van buiten Deventer zeggen dat hij Dickens zo eng vond. Dickens? Eng? Hoe kom je daar bij! Tot dan toe had ik Dickens altijd als deelnemer meegemaakt. Ik was één van de lakeien en moest op gezette tijden de Queen ronddragen in het Bergkwartier. In mijn vrije tijd kon ik zelf rondparaderen in mijn negentiende eeuwse kostuum, mijn hoed afnemen voor andere goedgeklede burgers en tegen schooiers aantrappen die het uitzicht verpestten. Ik herinner me de geur van verse wafels en de mooie jonkvrouwen in jurken uit de entourage van de Queen nog levendig. Wat ik me totaal niet herinner, dat is het publiek.

Pas als je zelf de moeite neemt om een halve dag in de rij te gaan staan om het Victoriaanse Londen in Deventer als toerist mee te maken, dan ziet het toneelstuk dat Deventer zo beroemd heeft gemaakt er een stuk grimmiger uit. Vlak nadat ik door de poort het magische wereldje was binnengekomen werd ik al door één van de acteurs tot stilte gemaand. Ik was te luidruchtig blijkbaar, mijn rol was nu die van nobody, van vlieg die alleen maar mag kijken en foto’s mag maken. De enige acteurs die contact met me zochten waren de schooiers en de halfdode griezelfiguren en spoken uit de verhalen van Charles Dickens.

Wat een waan, waar de Deventenaren in leven. Wat een waan, om je hele leven die rotsvaste overtuiging te hebben dat je daadwerkelijk in de mooiste stad van de wereld leeft en te denken dat de Hanzesteden stroom op- en afwaarts daadwerkelijk bevolkt worden door zielloze onmensen. Maar als de Hip een soort Berlijns danspaleis is geworden en Go Ahead Eagles de KNVB-beker wint lijkt het alsof Nederland in de waan is gaan geloven. Maar hebben ze door dat er iets goed mis is met de Deventer volksaard?