De Kunstenaar Spreekt (audio)

 

 

jelle

Klik op de afbeelding om ‘De Kunstenaar Spreekt (audio)’ te kunnen beluisteren. (SoundCloud, 75 minuten)

Lees ook:

 

Advertenties

De Nachtwinkel

De nachtwinkel is overal en altijd open. Waar dat je ook bent, je hoeft maar twee keer de hoek om en er wordt een stuk voetpad wit verlicht door de tl-lampen van de nachtwinkel. Binnen zit een Pakistaan rustig te wachten. Het is altijd dezelfde dus na een tijdje leren jullie elkaar kennen. Ik vermoed dat het vroeger zo geweest moet zijn, toen de bakker en de groenteman en de slager nog geen supermarkt waren. Nacht in nacht uit zit hij achter de toonbank en mompelt hij de twee woorden die hij kent: ‘Goedenavond’ en ‘Danku’. Tabak, pizza, condooms en alcohol verkoopt hij. En alles wat nodig is voor het maken van een joint behalve wiet. Voor een deel van de aanloop is dit het enige contact met de buitenwereld.

Een nachtwinkel openen is eenvoudig. Huur een ruimte en zet er twee frigo’s neer. Vul deze met bier, want daar moet de winst vandaan komen. De prijs moogt ge zelf bepalen, behalve in het geval van Carapils, dat vijftig cent per blik kost. Bel een tabakshandelaar en laat deze de kast achter de toonbank vullen. Hier valt geen winst op te behalen maar het lokt wel klanten. Vul de rest van de winkel naar eigen inzicht. Ga zitten en wacht. Ongeacht waar de winkel staat of hoeveel concurrenten er in de directe omgeving zijn, het zal altijd net winstgevend zijn. Als het even tegenzit dan kun je je gezin nog altijd voeden met de aanwezige voedselvoorraad. Personeelskosten zijn er niet. Als er geen onverwachte gebeurtenissen voorvallen ben je tot in lengte van dagen verzekerd van een schamel inkomen.

De onverwachte gebeurtenis is toch gekomen en wordt ‘imagotaks’ genoemd. Burgemeester van Antwerpen Bart de Wever heeft een extra belasting van 1.500 euro per jaar opgelegd aan zogenaamde ‘imago verlagende winkels’, waarmee met name de nachtwinkels worden geviseerd. Voor veel nachtwinkels betekent dit het einde en dus hebben vier op de vijf winkeliers niet betaald. Ondertussen zingen burgers, soms letterlijk, de lof van de nachtwinkels. Vooral Murad is uitgegroeid tot een icoon. Niet alleen zou zijn zaak de oudste nachtwinkel van Antwerpen zijn, hij was ook lid van de partij van de burgemeester en hij heeft op televisie zijn lidkaart doorgeknipt. De petitie tegen de imagotaks had al genoeg ondertekenaars toen ik mijn handtekening had willen zetten. De Vlaming laat zich zijn nachtwinkel niet zonder slag of stoot afpakken.

‘De Nachtwinkel’ is een hoofdstuk uit het te verschijnen boek Vlaanderen voor Hollanders. Voer hieronder een e-mailadres in als u hier interesse in heeft.

Het Stad

brabo-fountain

“Antwerpen is ’t Stad, al de rest is parking” is het eerste wat je een Antwerpenaar zult horen zeggen. Eerst begreep ik de zin niet goed. Lag Brussel niet op een steenworp afstand? En waren er niet genoeg andere steden in dit land? Maar Brussel bleek al in het buitenland te liggen en Gent en Brugge zijn steden ter grootte van respectievelijk Eindhoven en Dordrecht. Bovendien ligt Antwerpen welbeschouwd pal in het midden van Vlaanderen, aangezien België, en vooral Vlaanderen, niet ten zuiden maar ten zuidwesten van Nederland ligt. Antwerpen is voor Vlaanderen wat Amsterdam, Utrecht en Rotterdam zijn voor Nederland. Het is tegelijkertijd de stad van de elite als de stad van de havenwerkers. Alleen de modderstroom fototoeristen ontbreekt, die van Brussel via Brugge naar Delft en Amsterdam wordt geleid.

Het eerste wat Nederlanders opvalt in Antwerpen zijn de Joden met hoeden en pijpenkrullen die het gebied ten zuiden van het mooiste station van Europa bevolken. Zij hebben vlak vóór en vlak na de oorlog vrij letterlijk de boot naar Amerika gemist. Ondanks de collaboratie zijn ze hier beter af gebleken dan in Nederland, en dankzij zorgvuldige gezinsplanning zijn ze niet in aantal afgenomen. Het enige contact met de buitenwereld verloopt doorgaans via de diamanthandel. Negen op de tien diamanten is in Antwerpen geweest.

Behalve diamant staat Antwerpen ook bekend om mode, theater en kunst. Deze hebben alle drie in de zuidelijke helft van het centrum hun eigen buurt. Sowieso is de verdeling van Antwerpen in buurten op zijn zachts gezegd opvallend. De verdeling valt te bespeuren op basis van handelssector, leeftijd, geaardheid, inkomen en bovenal etniciteit. Alle volkeren zijn in Antwerpen vertegenwoordigd met minimaal één straat. Het is niet zelden alles buiten ’t Stad dat als parking wordt gezien, maar alles buiten de eigen straat.

Het stad is ouder dan de meeste Nederlandse steden en daarom is zijn ontstaansgeschiedenis iets meer in nevelen gehuld dan een eenvoudig ‘eerst was het een vissersdorpje en toen kwam de handel’. Er zou ooit een reus zijn geweest die tol hief op schepen, totdat de Romeinse held Silvius Brabo diens hand afhakte en in de Schelde wierp. Daarmee heeft de Brabo zowel (h)Antwerpen als Brabant een naam gegeven. Wie wil weten hoe Antwerpen is ontstaan zal het met deze folklore moeten doen, want feitelijkere informatie is er niet. Antwerpen is er altijd al geweest.

Alle mannen met machinegeweren zijn laffe honden

375812069

Antwerpen staat onder hoogspanning. Demonstraties vóór en tegen Pegida zijn aan de orde van de dag, militairen patrouilleren in de Joodse wijk en een klap onder een politiecamera in de Turkse wijk brengt binnen een paar tellen vijf wagens en twee busjes ter plaatse. Het is wachten tot de bom barst in de enige stad naast Jeruzalem waar herkenbare Joden en moslims buren zijn. Mijn verstand zegt dat dit de ergst denkbare nachtmerrie is, mijn gevoel zegt iets anders.

In mijn fantasie zie ik de binnenstad van Antwerpen veranderen in één van de multiplayer levels van Call of Duty. Een kruising tussen Carentan, Stalingrad en Aleppo. Iedere kerktoren is een potentieel sluipschuttersnest, de leien zijn een met lijken bezaaid niemandsland. Het kan mij niet schelen wie de goeierikken zijn en wie de slechterikken, de enige die tellen zijn de persoon links en de persoon rechts van mij; mijn bloedbroeders. Ik weet dat ik niet de enige ben met dit gevoel om de doodeenvoudige reden dat er geen oorlogen zouden bestaan als dat zo was.

Alle oorlogen uit de geschiedenis zijn niets meer en niets minder dan grote groepen jongemannen die het laagje beschaving bij elkaar hebben weggekrabd en door de één of de andere leidersfiguur zijn overtuigd van het feit dat er zoiets bestaat als een eervolle dood. Of je het machinegeweer nu in je hand hebt om een Islamitisch Kalifaat te stichten, om een onafhankelijk Koerdistan te verwezenlijken of om een Joodse basisschool te bewaken, in alle gevallen heb je toegegeven aan die oerdriften die we allemaal hebben. Maak je moeder maar wijs dat je met je wapen de democratische rechtsorde verdedigt of de wil van Allah uitvoert, mij hou je niet voor de gek. Alle mannen met machinegeweren zijn laffe honden.