Martelaar van het Vrije Woord – Het verschil tussen een journalist en een auteur

Er zijn twee manieren om het geschreven woord te gebruiken:

  1.  Als journalist
  2.  Als auteur

Beide manieren hebben hun mogelijkheden en beperkingen.

Het geschreven woord van de journalist maakt aanspraak op een objectieve waarheid en doet de rol van de journalist zelf verdwijnen. Het geeft antwoord op het ‘wie’, ‘wat’, ‘waar’, ‘hoe’ en ‘wanneer’ en laat voor het ‘waarom’ experts aan het woord. De journalist zelf bestaat niet. De suggestie dat een journalist zelf ook actor en factor van betekenis is in de werelden van media, politiek, criminaliteit, sport, economie, mode, etc. die hij/zij beschrijft wordt door de lezer genegeerd. Het feit dat de journalist vakkundig woorden in de monden legt van de betrokkenen die hij/zij interviewt ook.

De auteur vertrekt vanuit zichzelf en zijn eigen observaties van de werkelijkheid en vervormt deze, soms heel subtiel, in de schijnwerkelijkheid van fictie. De literatuur, het gebied van de fictie, wordt geacht geen relatie te hebben met de objectieve wereld waarin jij en ik leven. De verteller is nooit de schrijver zelf, al zou men zoiets wel sterk vermoeden. Schrijvers werken met zorgvuldig uit hun fantasie opgebouwde karakters -zo leren wij- en recensenten en interviewers respecteren deze schizofrenie en doen alsof de romanpersonages niet de geliefden, vrienden en familieleden van de schrijver zelf zijn.

Dus: de journalist poetst zichzelf weg en doet expliciet aansprak op de waarheid, de auteur vertrekt vanuit zijn eigen observaties en wordt daardoor verbannen tot het land van fictie. Wie deze twee mixt komt in de problemen.

Ik schrijf sinds kort als mezelf (zie: De ik is er weer!) en kwam in de problemen naar aanleiding van Het exposé van *de kunstenaar*. Een literaire afrekening in drie delen. De kunstenaar is in de oorspronkelijke versie expliciet benoemd, net als zijn ouders. Om niet dezelfde fouten te maken zal ik in het volgende tekstdeel gebruikmaken van gefingeerde namen.


Martelaar van het vrije woord

Op een dag zat Hassan een jointje te roken bij Ali toen zijn GSM afging. Het was Mohamed. Mohamed was kwaad op Hassan omdat hij een paar maanden eerder een blog had geschreven die Yousef in een kwaad daglicht zou zetten. Hassan, Ali, Mohamed en Yousef namen namelijk deel aan de gemeenteraadsverkiezingen en Mohamed wilde niet dat er onenigheden naar buiten zouden komen. Hassan wees Mohamed rustig op de Gebruiksvoorwaarden van zijn weblog en hing op.

Maar de kwestie bleef doorspelen en bij een volgende vergadering werd een tuchtcommissie samengesteld om de kwestie op te lossen. Deze bestond uit Mohamed, Ali en Fatima, de vriendin van Mohamed. Hassan en Yousef werden één voor één verhoord en Hassan ging ermee akkoord om de blog offline te halen tot na de verkiezingen. Op die manier bleef hij trouw aan zijn weblog zonder de campagne (die hij door een lijstverbinding zelf mogelijk had gemaakt) onnodig te saboteren. Na de verkiezingen trok Hassan zichzelf terug uit de afdeling en gaf de tekst opnieuw vrij. Op die manier werd Hassan een martelaar van het vrije woord.


 

Het probleem met het mixen van de twee vormen van schrijverschap waarmee ik deze blog begon is dat het ruimte geeft aan een soort meta-wormhole waar je moeilijk aan kunt ontsnappen. Tekst wordt niet meer descriptief, maar speelt zelf ook een rol in de wereld. De schrijver moet zich verantwoorden voor zijn observaties, en als hij dat schriftelijk doet, dan ontstaat er tekst over tekst (over tekst over tekst…).

Deze weblog heeft de neiging in die richting. Niet voor niets is er een meta-tag over meta-onderwerpen (erwt.org/tag/meta), maar de verkenning moet ergens ophouden. De lezer (jij) is er niet bij gediend en ikzelf ook niet. Meta-tekst is een teken van onvolwassen schrijverschap, van studentenblaadjes en goedkope opiniestukken. Het ontkennen van genres is een erkenning van eigen amateurisme.

Het is tijd dat dat uw favoriete peulvrucht kleur bekent en het addendum bij het sociaal contract dat geldt voor schrijvers medeondertekend. Ik ga dus werken aan mijn eigen begrenzing, nadat ik deze meta-blog heb gepubliceerd.

Meer lezen?

 

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s